KONU ANLATIMI · 7 DK OKUMA · 8. SINIF FEN BİLİMLERİ
DNA ve Kalıtım
Son güncelleme 22 Tem 2026 · MEB müfredatı · editör onaylı
01 · KALITSAL BİLGİNİN YAPI TAŞLARI
Kalıtsal Bilginin Yapı Taşları
Canlıların kalıtsal özellikleri hücre çekirdeğindeki DNA molekülünde saklanır. DNA'nın en küçük yapı birimi nükleotiddir. DNA üzerinde anlamlı bilgi taşıyan bölümlere gen, DNA'nın paketlenmiş hâline ise kromozom denir.
FORMÜL KUTUSU
Kromozom > DNA > Gen > Nükleotid
Büyükten küçüğe doğru kalıtsal yapılar.
02 · BASKIN VE ÇEKİNİK GENLER
Baskın ve Çekinik Genler
Bir özelliği belirleyen genler anne ve babadan birer tane olmak üzere çift hâlde bulunur. Etkisini her durumda gösteren gene baskın (dominant), yalnızca eşi de kendisi gibi olduğunda etkisini gösteren gene çekinik (resesif) gen denir. Baskın genler büyük harfle, çekinik genler küçük harfle gösterilir.
ÖRNEK
Uzun boy (U) kısa boya (u) baskındır. Saf döl uzun (UU) ile saf döl kısa (uu) bezelye çaprazlanırsa tüm yavrular Uu olur ve hepsi uzun boylu görünür.
Melez (Uu) bir bireyin dış görünüşüne (fenotip) bakarak onu saf döl (UU) sanmak yanlıştır. Uu ve UU bireyler aynı görünse de genotipleri farklıdır.
Mutasyon ile modifikasyonu karıştırmamak gerekir. Mutasyon DNA'da kalıcı, kalıtılabilen bir değişikliktir; modifikasyon ise çevre etkisiyle oluşan, sonraki nesillere aktarılmayan bir değişimdir.
03 · MİNİ KONTROL
0/2 cevaplandı
Kalıtsal bilgiyi taşıyan ve DNA üzerinde yer alan anlamlı birime ne ad verilir?
DNA, gen, kromozom ve nükleotid yapılarının büyükten küçüğe doğru sıralanışı hangisidir?